Wózek inwalidzki po udarze. Jak dobrać wózek z napędem jednoręcznym (Hemi) dla osoby z niedowładem?

Udar mózgu to jedno z najczęstszych zdarzeń medycznych prowadzących do nagłej i trwałej niepełnosprawności ruchowej. Jego bezpośrednią konsekwencją bywa niedowład połowiczy (hemiplegia), który paraliżuje jedną stronę ciała pacjenta (rękę oraz nogę). Dla wielu rodzin jest to moment krytyczny – pojawia się przekonanie, że manualny wózek inwalidzki będzie bezużyteczny, skoro chory ma sprawną tylko jedną rękę i nie zdoła samodzielnie nim sterować. To powszechny mit. Rozwiązaniem stworzonym specjalnie z myślą o takich pacjentach jest wyspecjalizowany wózek dla hemi, wyposażony w unikalny napęd jednoręczny.

Co to jest wózek typu Hemi (z napędem jednoręcznym)?

Klasyczny wózek inwalidzki wymaga jednoczesnego napędzania obu kół za pomocą obu rąk. Jeśli pacjent po udarze spróbuje pchać wózek tylko jedną, sprawną ręką, urządzenie zacznie natychmiast kręcić się w kółko.

Nowoczesny wózek z napędem jednoręcznym eliminuje tę barierę dzięki zastosowaniu systemu podwójnego ciągu (tzw. mechanizm HEM2). Na koło po stronie sprawnej ręki pacjenta nakłada się dwie niezależne obręcze (ciągi) – mniejszą i większą. Całość połączona jest poprzeczną półosią teleskopową z kołem po drugiej (sparaliżowanej) stronie wózka. Pozwala to na pełne sterowanie i napędzanie obu kół za pomocą tylko jednej dłoni.

W ofercie naszego sklepu znajdziesz dedykowany, dopracowany technicznie Lekki Aluminiowy Wózek po Udarze z Napędem Jednoręcznym D200 HEM2 – Vermeiren. Łączy on zalety ultralekkiej ramy aluminiowej z niezawodnym i płynnie działającym układem dwukołowego napędu jednostronnego.

Jak działa mechanizm podwójnego ciągu (HEM2)?

Sterowanie wózkiem typu Hemi jest intuicyjne, choć wymaga krótkiego treningu na początku terapii. Zasada działania opiera się na prostym schemacie:

  • Jazda prosto: Pacjent chwyta dłonią obie obręcze jednocześnie i pcha je do przodu. Wózek jedzie idealnie na wprost.
  • Skręcanie: Pchając wyłącznie zewnętrzną (większą) obręcz, napędzane jest koło po stronie sprawnej, co powoduje skręt wózkem. Pchając wyłącznie wewnętrzną (mniejszą) obręcz, napęd jest przekazywany przez oś na koło po stronie sparaliżowanej, co pozwala skręcić w przeciwnym kierunku.
  • Hamowanie: Odbywa się poprzez jednoczesne pociągnięcie obu obręczy w tył. Ponadto wózki te posiadają zintegrowany system hamulcowy – jedna dźwignia po stronie sprawnej blokuje jednocześnie oba koła.

Dlaczego obniżone siedzisko jest kluczowe w rehabilitacji po udarze?

Druga, niezwykle ważna cecha, która wyróżnia profesjonalny wózek inwalidzki po udarze, to możliwość znacznego obniżenia wysokości siedziska od podłoża (w modelu Vermeiren D200 HEM2 wysokość tę można ustawić nawet na poziomie 40–43 cm, podczas gdy standardowy wózek ma ok. 50 cm).

Obniżenie siedziska pozwala na tzw. „dreptanie” (paddling/propelling). Pacjent po udarze, siedząc na wózku, może postawić swoją sprawną stopę płasko na podłodze i odpychać się nią, pomagając sobie w napędzaniu i sterowaniu kierunkiem jazdy. To nie tylko ułatwia przemieszczanie się, ale stanowi doskonały element codziennej rehabilitacji neurologicznej, aktywizując mięśnie nóg i stymulując mózg do odbudowy połączeń nerwowych.

Porównanie: Wózek standardowy a wózek typu Hemi

Zrozumienie różnic konstrukcyjnych pomoże Ci podjąć świadomą decyzję o zakupie sprzętu, który realnie ułatwi życie choremu:

Cecha konstrukcyjna Wózek standardowy (manualny) Wózek po udarze (np. D200 HEM2)
Układ napędowy Po jednej obręczy na koło (wymaga sprawności obu rąk). Podwójna obręcz (ciag) po jednej stronie + półoś teleskopowa.
Układ hamulcowy Dwa niezależne hamulce (po jednym na koło). Zintegrowany hamulec (jedna dźwignia blokuje oba koła).
Wysokość siedziska Wysokie (standardowo ok. 50 cm), uniemożliwia odpychanie stopą. Obniżone (regulowane od 40 cm), umożliwia „dreptanie” stopą.
Podnóżki Standardowe (obustronne). Możliwość demontażu podnóżka po stronie sprawnej (ułatwia ruch nogi).

Jak uzyskać refundację NFZ i PFRON na wózek HEM2?

Z uwagi na to, że wózki z napędem jednostronnym są certyfikowanymi wyrobami medycznymi, ich zakup podlega dofinansowaniu. Lekarz specjalista (neurolog, ortopeda, rehabilitant lub lekarz chorób płuc) może wystawić zlecenie na wózek inwalidzki wykonany ze stopów lekkich (kod S.13.01), na który limit dofinansowania NFZ wynosi 1700 zł.

Cena specjalistycznego wózka Vermeiren D200 HEM2 oscyluje w granicach 3240–3350 zł. Oznacza to, że po odliczeniu refundacji NFZ, udział własny pacjenta wynosi ok. 1540 zł. Kwotę tę można jednak w całości lub w znacznej części pokryć ze środków PFRON (PCPR/MOPS), które w ramach likwidacji barier lub zakupu sprzętu rehabilitacyjnego mogą dopłacić do 150% kwoty limitu NFZ (czyli aż do 2550 zł). Przy odpowiednim złożeniu wniosków, rodzina może otrzymać ten specjalistyczny wózek całkowicie bezpłatnie.

Okiem Eksperta Salus

Przy zamawianiu wózka z napędem jednoręcznym bezwzględnie pierwszym krokiem jest określenie, która strona ciała pacjenta jest sprawna. Jeśli pacjent ma niedowład lewej strony, zamawiamy wózek z napędem na stronę prawą (podwójny ciąg i hamulec będą po prawej stronie). Jeśli sparaliżowana jest prawa strona, zamawiamy wersję z napędem lewostronnym. Błędny wybór uniemożliwi samodzielne korzystanie z wózka, dlatego w razie wątpliwości zachęcamy do kontaktu z fizjoterapeutami Salus – pomożemy poprawnie skonfigurować wniosek i urządzenie.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy wózek z mechanizmem HEM2 można składać do transportu?

Tak. Konstrukcja poprzecznej osi teleskopowej, która łączy oba koła, została zaprojektowana tak, aby można ją było łatwo i szybko zdemontować (na zatrzaski). Po jej wyjęciu wózek składa się bocznie (krzyżakowo) do bardzo kompaktowych rozmiarów, dokładnie tak samo jak standardowy lekki wózek aluminiowy, co ułatwia jego transport w bagażniku samochodu.

Czy pacjent z niedowładem poradzi sobie z nauką jazdy na tym wózku?

Tak. Choć na początku koordynacja ruchowa (pchanie jednej lub dwóch obręczy jednocześnie) może wydawać się trudna, to pod okiem fizjoterapeuty pacjenci bardzo szybko opanowują tę technikę. Dla mózgu po udarze jest to dodatkowy, niezwykle cenny bodziec neurorehabilitacyjny, który zmusza go do intensywnej pracy i tworzenia nowych połączeń neuronowych.

Czy z wózka HEM2 może korzystać także opiekun, pchając go tradycyjnie?

Tak. Wózek po udarze z napędem jednoręcznym posiada standardowe rączki do prowadzenia dla opiekuna z tyłu. Jeśli pacjent zmęczy się samodzielną jazdą, podnóżki mogą zostać ponownie założone, a wózek może być prowadzony w klasyczny sposób przez osobę towarzyszącą.

Chcesz ułatwić powrót do samodzielności osobie po udarze mózgu?

Zobacz wózki po udarze w sklepieSkonsultuj wybór napędu z fizjoterapeutą Salus

Podobne wpisy