Kto wystawia zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny? Przewodnik po polskich przepisach

W Polsce zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny mogą wystawiać osoby posiadające uprawnienia do ordynowania wyrobów medycznych: lekarze (rodzinni i specjaliści), pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci oraz felczerzy. Aby zlecenie było ważne, musi być zgodne z wykazem wyrobów medycznych określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia oraz wymogami NFZ. Zlecenie może mieć formę elektroniczną (e-zlecenie) lub papierową. Pacjent przekazuje je do sklepu medycznego lub punktu realizującego refundację

Uzyskanie sprzętu rehabilitacyjnego na refundację lub częściową refundację przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) zwykle wymaga zlecenia na wyroby medyczne. Ważne jest zrozumienie, kto może wystawić takie zlecenie, jakie warunki muszą być spełnione, oraz jakie przepisy regulują ten proces.

Co to jest zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

• Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne (w tym sprzęt rehabilitacyjny, jak wózki, materace przeciwodleżynowe, kule, laski, ortezy) to dokument, który uprawnia pacjenta do nabycia lub wypożyczenia wyrobu medycznego refundowanego lub częściowo refundowanego przez NFZ.
• Zlecenie może być wystawione w formie papierowej lub elektronicznej (e-zlecenie) zgodnie z obowiązującymi przepisami.
• Zlecenie ważne jest przez określony czas – dla większości wyrobów medycznych jest to maksymalnie 12 miesięcy od dnia wystawienia.

Kto może wystawić zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

Zgodnie z przepisami polskimi osoby uprawnione do wystawiania takiego zlecenia (w ramach refundacji wyrobów medycznych) to:

• lekarz (zarówno lekarz podstawowej opieki zdrowotnej – POZ, jak i lekarz specjalista – np. ortopeda, neurolog, rehabilitacji medycznej)
• pielęgniarka – w określonym zakresie, jeśli posiada wszystkie uprawnienia (np. świadczy pewne usługi pielęgniarskie)
• położna – w określonym zakresie
• fizjoterapeuta – od pewnego czasu legislacja przewiduje, że fizjoterapeuta (magister lub specjalista fizjoterapii) może wystawić zlecenie na wyroby medyczne w zakresie swoich uprawnień zawodowych.
• felczer – w pewnych sytuacjach dopuszcza się wystawianie zleceń także przez felczerów.

Jakie są warunki dla osoby wystawiającej zlecenie?

• Osoba wystawiająca musi być uprawniona i działać w ramach swoich kompetencji zawodowych oraz zgodnie z zakresem ustawowym.
• Zlecenie musi być zgodne z wykazem wyrobów medycznych, które mogą być wydawane na zlecenie oraz mają limit refundacji. Wykaz ten reguluje m.in. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie.
• Osoba wystawiająca musi przypisać wyrobowi odpowiednią grupę/oznaczenie, liczbę sztuk, czas użytkowania (jeśli zastosowanie) i wydawać je pacjentowi na jego nazwisko.
• W przypadku e-zleceń – od 1 lipca 2023 r. wprowadzono możliwość wystawiania zleceń w formie elektronicznej, co przyspiesza procedurę.

Jak wygląda procedura wystawienia zlecenia?

1. Pacjent zgłasza potrzebę zaopatrzenia w wyrób medyczny – może to być wizyta u lekarza, fizjoterapeuty lub innego uprawnionego.
2. Osoba uprawniona dokonuje badania lub oceny stanu zdrowia oraz uzasadnia potrzebę zaopatrzenia w konkretny wyrób medyczny (np. wózek inwalidzki, materac przeciwodleżynowy).
3. Wystawia zlecenie – papierowe lub elektroniczne – zawierające dane pacjenta (imię, nazwisko, PESEL, adres), dane wystawiającego, nazwę wyrobu, jego kod/oznaczenie zgodnie z wykazem, liczbę sztuk, uzasadnienie medyczne.
4. Zlecenie może wymagać potwierdzenia przez NFZ – jeśli zostało wystawione w formie papierowej lub poza systemem informatycznym.
5. Pacjent zgłasza się do sklepu medycznego lub placówki współpracującej z NFZ, dostarcza zlecenie, dokonuje wyboru wyrobu zgodnie ze zleceniem, ewentualnie dopłaca różnicę powyżej limitu refundacji.

Wskazówki i zasady ważności zleceń

• Zlecenie na wyroby medyczne (z wyjątkiem wyrobów przysługujących comiesięcznie) jest ważne maksymalnie 12 miesięcy od dnia wystawienia.
• Zlecenia dotyczące wyrobów wydawanych comiesięcznie (np. pieluchomajtki, cewniki) mogą być wydane na okres do 12 miesięcy (jeśli wypisane elektronicznie) lub 6 miesięcy (jeśli papierowo) i mogą być realizowane częściowo.
• W przypadku zmiany stanu zdrowia pacjenta lub potrzeby wcześniejszego zaopatrzenia można wystawić zlecenie przedterminowe (wcześniej niż przewidziany okres użytkowania) – też przez uprawnioną osobę, z odpowiednim uzasadnieniem.

Podsumowanie

Zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny (wyrób medyczny) w Polsce może wystawić lekarz, pielęgniarka, położna, fizjoterapeuta lub felczer — o ile działają zgodnie z przepisami i w ramach swoich kompetencji. Osoba taka musi ocenić medyczną potrzebę pacjenta, wypisać właściwe zlecenie (papierowe lub elektroniczne) zgodnie z wykazem wyrobów medycznych. Pacjent następnie realizuje zlecenie w punkcie współpracującym z NFZ.

Znajomość procedury, uprawnionych osób i warunków ważności zlecenia to istotny element, jeśli prowadzisz sklep medyczny lub wypożyczalnię sprzętu rehabilitacyjnego — możesz wtedy lepiej doradzać klientom, jakie formalności są konieczne.

Kto w Polsce może wystawić zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

Zlecenie mogą wystawić: lekarze (POZ i specjaliści), pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci oraz felczerzy, jeśli działają w ramach swoich kompetencji.

Czy fizjoterapeuta może wystawić zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

Tak. Fizjoterapeuta z odpowiednimi kwalifikacjami może wystawiać zlecenia na określone wyroby medyczne w zakresie swojej specjalizacji.

Czy pielęgniarka może wystawić zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

Tak, ale tylko na wyroby medyczne określone w przepisach i w zakresie nadanych uprawnień.

Czy zlecenie musi być wystawione jako e-zlecenie?

Nie. Może być wystawione papierowo lub elektronicznie, jednak e-zlecenie jest preferowaną formą w systemie NFZ.

Jak długo ważne jest zlecenie na sprzęt rehabilitacyjny?

Zwykle do 12 miesięcy, chyba że przepisy dla konkretnego wyrobu stanowią inaczej (np. wyroby comiesięczne).