Co zalicza się do sprzętu rehabilitacyjnego? Przegląd kategorii i zastosowań

Sprzęt rehabilitacyjny odgrywa kluczową rolę w leczeniu, profilaktyce i wsparciu osób z ograniczoną sprawnością, seniorów oraz pacjentów wracających do zdrowia po operacjach czy urazach. W Polsce funkcjonują jasne przepisy określające, co uznaje się za sprzęt rehabilitacyjny, jakie urządzenia mogą być refundowane oraz jakie normy muszą spełniać.
W tym artykule przedstawiamy pełny przegląd kategorii, zgodnych z obowiązującymi regulacjami prawnymi w Polsce.

Podstawy prawne dotyczące sprzętu rehabilitacyjnego w Polsce

W polskim systemie prawnym sprzęt rehabilitacyjny jest regulowany głównie przez:

✔ Ustawę z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych

To podstawowy akt prawny określający, czym jest wyrób medyczny, jak musi być oznakowany, klasyfikowany, dopuszczany do obrotu oraz jakie standardy jakości i bezpieczeństwa musi spełniać.

Zgodnie z ustawą sprzęt rehabilitacyjny jest traktowany jako wyrób medyczny, jeżeli służy:

  • diagnozie,
  • łagodzeniu,
  • leczeniu,
  • rehabilitacji,
  • kompensacji niepełnosprawności.

✔ Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie

To dokument określający, które sprzęty rehabilitacyjne podlegają refundacji NFZ, a także zasady przyznawania dofinansowania oraz limity cen.

✔ Orzecznictwo i zasady PFRON

PFRON dopłaca do sprzętu rehabilitacyjnego, który służy zwiększeniu samodzielności osób z niepełnosprawnościami.

Co zalicza się do sprzętu rehabilitacyjnego zgodnie z polskimi przepisami?

Poniżej znajduje się zestawienie najważniejszych kategorii sprzętu rehabilitacyjnego funkcjonujących w polskiej klasyfikacji wyrobów medycznych oraz w systemie refundacji NFZ.

1. Sprzęt ortopedyczny i pomocniczy

Najliczniejsza grupa sprzętu rehabilitacyjnego, regulowana zarówno ustawą o wyrobach medycznych, jak i rozporządzeniami o refundacji.

Do tej kategorii należą m.in.:

  • Wózki inwalidzkie (ręczne, elektryczne, specjalistyczne),
  • Balkoniki, chodziki, podpórki 4-kołowe,
  • Kule łokciowe i pachowe,
  • Laski ortopedyczne,
  • Zabezpieczenia i stabilizatory stawów (ortezy, gorsety, kołnierze).

Sprzęt ten ma umożliwiać poruszanie się, stabilizację oraz wykonywanie codziennych czynności.

2. Łóżka rehabilitacyjne i sprzęt pomocniczy przy opiece

Ta grupa sprzętów jest szczególnie ważna dla pacjentów leżących oraz dla opiekunów domowych.

Do sprzętu rehabilitacyjnego zaliczają się:

  • Łóżka rehabilitacyjne elektryczne i manualne,
  • Stoliki przyłóżkowe,
  • Barierki zabezpieczające,
  • Podnośniki pacjenta,
  • Wózki toaletowe i prysznicowe,
  • Materace przeciwodleżynowe,
  • Poduszki pozycjonujące i kliny,
  • Podkłady ułatwiające transfer pacjenta.

Łóżka rehabilitacyjne oraz materace przeciwodleżynowe znajdują się również na liście wyrobów refundowanych przez NFZ.

3. Sprzęt wspomagający codzienne funkcjonowanie

To urządzenia i akcesoria ułatwiające codzienną aktywność pacjentów, zwiększające ich samodzielność oraz bezpieczeństwo.

Zgodnie z polskimi przepisami do sprzętu rehabilitacyjnego zalicza się m.in.:

  • Uchwyty łazienkowe,
  • Siedziska i taborety prysznicowe,
  • Podwyższenia sedesu,
  • Chwytaki i urządzenia do podnoszenia przedmiotów,
  • Systemy antypoślizgowe,
  • Rollatory i podpórki rehabilitacyjne.

Sprzęt ten nie musi być medyczny, ale jeśli pełni funkcję terapeutyczną lub kompensacyjną, traktowany jest jako wyrób medyczny.

4. Sprzęt do fizjoterapii i kinezyterapii

Ta kategoria obejmuje urządzenia wspierające terapię ruchową, wzmacnianie mięśni, poprawę propriocepcji i koordynacji.

Zgodnie z polską klasyfikacją wyrobów medycznych, sprzętem rehabilitacyjnym są:

  • Rowery rehabilitacyjne,
  • Rotory do ćwiczeń kończyn (ręczne i elektryczne),
  • Stepery, bieżnie, trenażery,
  • Taśmy i gumy oporowe,
  • Piłki i wałki terapeutyczne,
  • Platformy równoważne,
  • Stoły do fizjoterapii i masażu.

Jeśli urządzenia te mają deklarację zgodności CE i spełniają wymogi ustawy o wyrobach medycznych — są traktowane jako sprzęt rehabilitacyjny.

5. Sprzęt do terapii oddechowej i wspomagania układu krążenia

W ustawie o wyrobach medycznych uwzględnione są także urządzenia używane w rehabilitacji pulmonologicznej.

Zalicza się tu:

  • Koncentratory tlenu,
  • Inhalatory medyczne,
  • Nebulizatory,
  • Trenażery oddechowe,
  • Ssaki medyczne,
  • Pulsoksymetry (jako sprzęt pomocniczy w terapii).

Sprzęt ten jest również częściowo refundowany przez NFZ, na podstawie odrębnych przepisów.

6. Sprzęt do rehabilitacji neurologicznej i specjalistycznej

Choć bardziej zaawansowany technologicznie, również w Polsce jest klasyfikowany jako sprzęt rehabilitacyjny.

Należą tu:

  • Roboty rehabilitacyjne do nauki chodu,
  • Egzoszkielety medyczne,
  • Platformy stabilometryczne,
  • Systemy biofeedback,
  • Urządzenia do stymulacji nerwowo-mięśniowej (np. TENS, EMS).

Ze względu na zaawansowanie są to wyroby medyczne klasy wyższej (IIb lub III), co wiąże się z bardziej rygorystycznymi wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa.

Podsumowanie

Zgodnie z polskimi przepisami sprzęt rehabilitacyjny obejmuje szeroką grupę urządzeń — od prostych akcesoriów wspomagających mobilność, po zaawansowane systemy do rehabilitacji neurologicznej. O tym, czy dane urządzenie jest sprzętem rehabilitacyjnym, decyduje:

  • jego funkcja terapeutyczna lub kompensacyjna,
  • jego status jako wyrobu medycznego, zgodnie z ustawą o wyrobach medycznych,
  • jego obecność w wykazach refundacyjnych NFZ lub listach sprzętu dofinansowywanego przez PFRON.

Zrozumienie tej klasyfikacji jest istotne zarówno dla pacjentów, jak i dla sklepów medycznych oraz wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego, takich jak sklep medyczny Salus, który oferuje szeroki wybór sprzętu zgodnego z aktualnymi polskimi regulacjami.

Podobne wpisy